โดย กิตติยา เพียตุ
ชาวอียิปต์นับถือบูชาเทพเจ้าหลายองค์ (Polytheism) โดยเชื่อว่าธรรมชาติซึ่งบันดาลความผาสุก ความดีงาม หรือความหายนะให้แก่มนุษย์นั้น ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำของเทพเจ้าทั้งสิ้น แต่ละเมืองของอียิปต์จะมีเทพเจ้าประจำเมือง ชาวอียิปต์โบราณเชื่อว่าคนตายแล้วจะกลับคืนชีพมาใหม่เหมือนดวงอาทิตย์ที่หายลับขอบฟ้าในยามเย็น และกลับขึ้นมาใหม่ในวันรุ่งขึ้น ความเชื่อเรื่องเทพเจ้าจึงฝังลึกในวิถีชีวิตของชาวอียิปต์โบราณ โดยในที่นี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะ เทพีไอซิส ซึ่งเป็นเทพีที่ได้รับความนิยมนับถือมากองค์หนึ่ง
ลักษณะของเทวีไอซิสมีสัญลักษณ์แทนพระองค์ได้หลายแบบ โดยพระนางอาจเป็นมนุษย์ที่มีศีรษะเป็นวัว หรืออาจมีดวงจันทร์สวมอยู่บนศีรษะ บางครั้งก็จะสวมมงกุฎรูปดอกบัว นอกจากนี้จะมีหูเป็นข้าวโพด หรือถือขาแพะเอาไว้ในมือ ซึ่งแสดงถึงสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ แต่ถ้าเป็นลักษณะของรูปปั้น มักจะเป็นรูปของพระมารดากำลังให้นมเทพเจ้าฮอรัสอยู่ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงการคุ้มครองเด็กจากโรคภัยไข้เจ็บ ส่วนบนศีรษะก็จะมีเขาสองเขา และมีวงสุริยะอยู่ตรงกลาง
เทพีไอซิสเป็นธิดาของเทพรากับเทพีนุต (หรือ เทพีนัต) ซึ่งต้นกำเนิดของพระนางเริ่มมาจาก หลังจากที่เทพราได้อภิเษกกับเทพีนุตแล้วเทพราปรารถนายิ่งนักที่จะได้โอรสธิดา แต่เทพีนุตก็ไม่ทรงครรภ์เทพราทรงพิโรธ จึงได้สาปว่าเทพีนุตไม่มีวันที่จะตั้งครรภ์ได้เทพีนุตเสียใจเป็นอันมากจึงได้ไปปรึกษาเทพธอทแห่งความรอบรู้ ซึ่งหลงรักเทพีนุตตลอดมาเทพธอทจึงแลกเปลี่ยนว่าถ้าเทพีนุตมีโอรสธิดาให้เทพราได้ พระนางต้องมอบความรักให้แก่เทพธอทซึ่งเทพีนุตก็ได้ตอบตกลง จนในที่สุดเทพีนุตได้ให้กำเนิดโอรสธิดาทั้งหมด 5 พระองค์ ได้แก่ เทพโอซีริส เทพฮามาร์คิส เทพเซต เทพีไอซิส และเทพีเนฟธิส
เทพีไอซิสได้หลงรักเทพโอซิริส ซึ่งเป็นพี่น้องกันได้หลงรักกันตั้งแต่อยู่ครรภ์ของเทพีนุต เทพีไอซิสคิดอยากให้เทพโอซิริสได้ขึ้นครองบัลลังก์ไอยคุปต์จึงใช้สติปัญญาของพระนางลวงเทพรา จนเทพราหลงบอกพระนามจริงซึ่งผู้ใดรู้จะมีอิทธิฤทธิ์ยิ่งใหญ่ พระนางเลยมอบฤทธิ์ให้แก่เทพโอซิริส เทพราจึงสละบัลลังก์ให้แก่เทพโอซิริส เมื่อเทพโอซิริสขึ้นเป็นเทพราชาพระองค์จึงจัดอภิเษกสมรสกับเทพีไอซิสเป็นพระราชินี ในช่วงที่พระองค์ปกครองอยู่นั้น อียิปต์เจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมาก ทรงสอนให้ประชาชนเรียนรู้อารยธรรมและประดิษฐ์สิ่งของต่างๆ มากมาย
เมื่อเทพเซตที่ถือว่าเป็นเทพแห่งความชั่วร้ายเห็นดังนี้จึงเกิดความอิจฉาริษยา จึงอยากจะขึ้นปกครองแทนโอซิริส จึงได้วางแผนฆ่าโอซิริส แล้วนำโลงไปลอยในแม่น้ำไนล์ ทำให้เทพีโอซิสเสียใจเป็นอย่างมาก และในขณะนั้นพระนางได้ตั้งครรภ์อยู่ด้วย โอรสของเทพีไอซิสคือเทพฮอรัส และด้วยความรักที่พระนางมีต่อเทพโอซิริส พระนางจึงได้ออกไปตามหาสามีทั่วแม่น้ำไนล์
ในที่สุดเทพีไอซิสก็พบพระศพของเทพโอซิริสแต่เทพเซตก็สามารถตามหาพระศพเจอเช่นกันเทพเซตจึงทำการฉีกศพเทพโอซิริสจนขาดวิ่นและโยนศพนั้นทิ้งไปทั่วไอยคุปต์ทำให้เทพีไอซิสต้องออกตามหาพระศพของเทพโอซิริสอีกครั้ง โชคร้ายกว่านั้นคือเทพเซตได้ส่งงูร้ายตามไปสังหารเทพฮอรัสที่ยังเป็นเพียงแค่ทารกจนตาย เพื่อที่จะได้ขจัดเสี้ยนหนามที่ขวางทางการขึ้นเป็นราชาให้หมดไป
เทพีไอซิสต้องการแก้แค้นเทพเซตจึงแปลงกายเป็นเทพีเนฟธิสเพื่อขอคำสาบานจากเทพเซตว่าจะไม่ทำร้ายโอรสของพระนางอีกจนกว่าโอรสของพระนางจะทำร้ายท่านซึ่งจะทำให้เทพโฮรัสสามารถฟื้นคืนชีพขึ้นมาได้อีกครั้งอย่างสำเร็จและปลอดภัยจนกว่าจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ด้วยความที่เทพเซตคิดว่าเทพีเนฟธิสเป็นผู้พูดเทพเซตจึงตกปากรับคำสาบานนั้นไป ทันใดนั้นเองเทพีไอซิสแปลงกายกลับสู่ร่างเดิมทำให้เทพเซตโกรธแค้นเป็นอย่างมาก
หลังจากที่ติดตามหาชิ้นส่วนของเทพโอซิริสมาตลอดหลายปีเทพีไอซิสก็สามารถตามหาชิ้นส่วนได้จนครบ และนำชิ้นส่วนกลับมาประกอบพิธีศพได้อีกครั้ง โดยมีเทพอานูบิส เทพแห่งความตาย เป็นผู้ทำพิธีศพให้ โดยพิธีศพมีการพันผ้ารอบศพและลงน้ำยา จนก่อให้เกิดเป็นมัมมี่นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา หลังจากประกอบพิธีศพแล้วเทพโอซิริสก็สามารถไปถึงดินแดนแห่งความตายได้ พระองค์ได้ขึ้นเป็นใหญ่ถึงขนาดเป็นราชาแห่งโลกของคนตาย
เมื่อฮอรัสเติบโตขึ้น ได้รับการฝึกเพลงอาวุธและเวทมนต์จากพระมารดาและเทพฮามาคิสต์ผู้เป็นลุง เมื่อทุกอย่างพร้อมแล้ว ฮอรัสและฮามาคิสต์พร้อมเหล่านายทัพ ก็ยกไพร่พลมาชิงบัลลังก์คืน และล้างแค้นให้พระบิดา กองทัพของเซตปะทะกับกองทัพของฮอรัสที่เอ็ดฟู ริมแม่น้ำไนล์ และสงครามก็เริ่มขึ้น หลังจากต่อสู้ได้ไม่นานทหารของเซต ก็เริ่มล่าถอย ฮามาคิสต์ได้กลายร่างเป็นสฟิงส์ยักษ์ และตะปบเหล่าทหารศัตรูที่กำลังแตกพ่ายเอาไว้ได้ แต่เซตยังไม่ยอมแพ้ พระองค์โจนลงแม่น้ำไนล์ และได้แปลงร่างเป็นฮิปโปยักษ์เข้าเล่นงานฮอรัส ฮอรัสกระโดดขึ้นหลังของมัน และเสกฉมวกเหล็กยาวสามสิบฟุตแทงลงไปยังศรีษะฮิปโป ทะลุผ่านสมอง ยังผลให้เทพเซตสิ้นพระชนม์ทันที ซึ่งเหตุการณ์นี้ทำให้ฮอรัสได้ขึ้นเป็นกษัตริย์ปกครองเมืองอย่างสงบสุขในเวลาต่อมา
กล่าวได้ว่าเทพีไอซิสเป็นเทพีผู้เปี่ยมไปด้วยความรักที่มีต่อสามีและลูกของตน ผู้คนต่างยกย่องตำนานรักของเทพีไอซิสและเทพโอซิริสว่าเป็นตำนานรักที่ยิ่งใหญ่ตำนานหนึ่ง จึงทำให้ผู้คนศรัทธาในตัวของพระนางเป็นอย่างมาก และในปัจจุบันชาวอียิปต์ก็ยังนับถือและศรัทธาเทพีไอซิสอยู่
อ้างอิง
ตำนานศึกเทพเจ้าแห่งไอยคุปต์ สืบค้นเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2561, จาก http://www.komkid.com/ตำนาน/ศึกเทพเจ้าไอยคุปต์/
เทพีแห่งสันติภาพไอซิส (Isis). สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://phoebeistelling.blogspot.com/2017/02/isis.html#!/2017/02/isis.html
เทพเจ้าอียิปต์โบราณ รูปและตำนานเทพเจ้าแห่งอียิปต์. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://www.oceansmile.com/Egypt/God.htm
Legend Isis เทวีไอซิส พระแม่แห่งอียิปต์. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://legendtheworld.blogspot.com/2013/09/isis-goddess-of-fertility.html
อ่านเพิ่มเติม »
ชาวอียิปต์นับถือบูชาเทพเจ้าหลายองค์ (Polytheism) โดยเชื่อว่าธรรมชาติซึ่งบันดาลความผาสุก ความดีงาม หรือความหายนะให้แก่มนุษย์นั้น ล้วนแล้วแต่เป็นการกระทำของเทพเจ้าทั้งสิ้น แต่ละเมืองของอียิปต์จะมีเทพเจ้าประจำเมือง ชาวอียิปต์โบราณเชื่อว่าคนตายแล้วจะกลับคืนชีพมาใหม่เหมือนดวงอาทิตย์ที่หายลับขอบฟ้าในยามเย็น และกลับขึ้นมาใหม่ในวันรุ่งขึ้น ความเชื่อเรื่องเทพเจ้าจึงฝังลึกในวิถีชีวิตของชาวอียิปต์โบราณ โดยในที่นี้จะขอกล่าวถึงเฉพาะ เทพีไอซิส ซึ่งเป็นเทพีที่ได้รับความนิยมนับถือมากองค์หนึ่ง
เทพีไอซิส
ลักษณะของเทวีไอซิสมีสัญลักษณ์แทนพระองค์ได้หลายแบบ โดยพระนางอาจเป็นมนุษย์ที่มีศีรษะเป็นวัว หรืออาจมีดวงจันทร์สวมอยู่บนศีรษะ บางครั้งก็จะสวมมงกุฎรูปดอกบัว นอกจากนี้จะมีหูเป็นข้าวโพด หรือถือขาแพะเอาไว้ในมือ ซึ่งแสดงถึงสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ แต่ถ้าเป็นลักษณะของรูปปั้น มักจะเป็นรูปของพระมารดากำลังให้นมเทพเจ้าฮอรัสอยู่ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงการคุ้มครองเด็กจากโรคภัยไข้เจ็บ ส่วนบนศีรษะก็จะมีเขาสองเขา และมีวงสุริยะอยู่ตรงกลาง
เทพีไอซิสเป็นธิดาของเทพรากับเทพีนุต (หรือ เทพีนัต) ซึ่งต้นกำเนิดของพระนางเริ่มมาจาก หลังจากที่เทพราได้อภิเษกกับเทพีนุตแล้วเทพราปรารถนายิ่งนักที่จะได้โอรสธิดา แต่เทพีนุตก็ไม่ทรงครรภ์เทพราทรงพิโรธ จึงได้สาปว่าเทพีนุตไม่มีวันที่จะตั้งครรภ์ได้เทพีนุตเสียใจเป็นอันมากจึงได้ไปปรึกษาเทพธอทแห่งความรอบรู้ ซึ่งหลงรักเทพีนุตตลอดมาเทพธอทจึงแลกเปลี่ยนว่าถ้าเทพีนุตมีโอรสธิดาให้เทพราได้ พระนางต้องมอบความรักให้แก่เทพธอทซึ่งเทพีนุตก็ได้ตอบตกลง จนในที่สุดเทพีนุตได้ให้กำเนิดโอรสธิดาทั้งหมด 5 พระองค์ ได้แก่ เทพโอซีริส เทพฮามาร์คิส เทพเซต เทพีไอซิส และเทพีเนฟธิส
เทพีไอซิสได้หลงรักเทพโอซิริส ซึ่งเป็นพี่น้องกันได้หลงรักกันตั้งแต่อยู่ครรภ์ของเทพีนุต เทพีไอซิสคิดอยากให้เทพโอซิริสได้ขึ้นครองบัลลังก์ไอยคุปต์จึงใช้สติปัญญาของพระนางลวงเทพรา จนเทพราหลงบอกพระนามจริงซึ่งผู้ใดรู้จะมีอิทธิฤทธิ์ยิ่งใหญ่ พระนางเลยมอบฤทธิ์ให้แก่เทพโอซิริส เทพราจึงสละบัลลังก์ให้แก่เทพโอซิริส เมื่อเทพโอซิริสขึ้นเป็นเทพราชาพระองค์จึงจัดอภิเษกสมรสกับเทพีไอซิสเป็นพระราชินี ในช่วงที่พระองค์ปกครองอยู่นั้น อียิปต์เจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมาก ทรงสอนให้ประชาชนเรียนรู้อารยธรรมและประดิษฐ์สิ่งของต่างๆ มากมาย
เทพีไอซิสและเทพโอซิริส
เมื่อเทพเซตที่ถือว่าเป็นเทพแห่งความชั่วร้ายเห็นดังนี้จึงเกิดความอิจฉาริษยา จึงอยากจะขึ้นปกครองแทนโอซิริส จึงได้วางแผนฆ่าโอซิริส แล้วนำโลงไปลอยในแม่น้ำไนล์ ทำให้เทพีโอซิสเสียใจเป็นอย่างมาก และในขณะนั้นพระนางได้ตั้งครรภ์อยู่ด้วย โอรสของเทพีไอซิสคือเทพฮอรัส และด้วยความรักที่พระนางมีต่อเทพโอซิริส พระนางจึงได้ออกไปตามหาสามีทั่วแม่น้ำไนล์
ในที่สุดเทพีไอซิสก็พบพระศพของเทพโอซิริสแต่เทพเซตก็สามารถตามหาพระศพเจอเช่นกันเทพเซตจึงทำการฉีกศพเทพโอซิริสจนขาดวิ่นและโยนศพนั้นทิ้งไปทั่วไอยคุปต์ทำให้เทพีไอซิสต้องออกตามหาพระศพของเทพโอซิริสอีกครั้ง โชคร้ายกว่านั้นคือเทพเซตได้ส่งงูร้ายตามไปสังหารเทพฮอรัสที่ยังเป็นเพียงแค่ทารกจนตาย เพื่อที่จะได้ขจัดเสี้ยนหนามที่ขวางทางการขึ้นเป็นราชาให้หมดไป
เทพีไอซิสต้องการแก้แค้นเทพเซตจึงแปลงกายเป็นเทพีเนฟธิสเพื่อขอคำสาบานจากเทพเซตว่าจะไม่ทำร้ายโอรสของพระนางอีกจนกว่าโอรสของพระนางจะทำร้ายท่านซึ่งจะทำให้เทพโฮรัสสามารถฟื้นคืนชีพขึ้นมาได้อีกครั้งอย่างสำเร็จและปลอดภัยจนกว่าจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ด้วยความที่เทพเซตคิดว่าเทพีเนฟธิสเป็นผู้พูดเทพเซตจึงตกปากรับคำสาบานนั้นไป ทันใดนั้นเองเทพีไอซิสแปลงกายกลับสู่ร่างเดิมทำให้เทพเซตโกรธแค้นเป็นอย่างมาก
หลังจากที่ติดตามหาชิ้นส่วนของเทพโอซิริสมาตลอดหลายปีเทพีไอซิสก็สามารถตามหาชิ้นส่วนได้จนครบ และนำชิ้นส่วนกลับมาประกอบพิธีศพได้อีกครั้ง โดยมีเทพอานูบิส เทพแห่งความตาย เป็นผู้ทำพิธีศพให้ โดยพิธีศพมีการพันผ้ารอบศพและลงน้ำยา จนก่อให้เกิดเป็นมัมมี่นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา หลังจากประกอบพิธีศพแล้วเทพโอซิริสก็สามารถไปถึงดินแดนแห่งความตายได้ พระองค์ได้ขึ้นเป็นใหญ่ถึงขนาดเป็นราชาแห่งโลกของคนตาย
เมื่อฮอรัสเติบโตขึ้น ได้รับการฝึกเพลงอาวุธและเวทมนต์จากพระมารดาและเทพฮามาคิสต์ผู้เป็นลุง เมื่อทุกอย่างพร้อมแล้ว ฮอรัสและฮามาคิสต์พร้อมเหล่านายทัพ ก็ยกไพร่พลมาชิงบัลลังก์คืน และล้างแค้นให้พระบิดา กองทัพของเซตปะทะกับกองทัพของฮอรัสที่เอ็ดฟู ริมแม่น้ำไนล์ และสงครามก็เริ่มขึ้น หลังจากต่อสู้ได้ไม่นานทหารของเซต ก็เริ่มล่าถอย ฮามาคิสต์ได้กลายร่างเป็นสฟิงส์ยักษ์ และตะปบเหล่าทหารศัตรูที่กำลังแตกพ่ายเอาไว้ได้ แต่เซตยังไม่ยอมแพ้ พระองค์โจนลงแม่น้ำไนล์ และได้แปลงร่างเป็นฮิปโปยักษ์เข้าเล่นงานฮอรัส ฮอรัสกระโดดขึ้นหลังของมัน และเสกฉมวกเหล็กยาวสามสิบฟุตแทงลงไปยังศรีษะฮิปโป ทะลุผ่านสมอง ยังผลให้เทพเซตสิ้นพระชนม์ทันที ซึ่งเหตุการณ์นี้ทำให้ฮอรัสได้ขึ้นเป็นกษัตริย์ปกครองเมืองอย่างสงบสุขในเวลาต่อมา
เซตต่อสู้กับฮอรัส
ที่มา http://www.komkid.com/
กล่าวได้ว่าเทพีไอซิสเป็นเทพีผู้เปี่ยมไปด้วยความรักที่มีต่อสามีและลูกของตน ผู้คนต่างยกย่องตำนานรักของเทพีไอซิสและเทพโอซิริสว่าเป็นตำนานรักที่ยิ่งใหญ่ตำนานหนึ่ง จึงทำให้ผู้คนศรัทธาในตัวของพระนางเป็นอย่างมาก และในปัจจุบันชาวอียิปต์ก็ยังนับถือและศรัทธาเทพีไอซิสอยู่
อ้างอิง
ตำนานศึกเทพเจ้าแห่งไอยคุปต์ สืบค้นเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2561, จาก http://www.komkid.com/ตำนาน/ศึกเทพเจ้าไอยคุปต์/
เทพีแห่งสันติภาพไอซิส (Isis). สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://phoebeistelling.blogspot.com/2017/02/isis.html#!/2017/02/isis.html
เทพเจ้าอียิปต์โบราณ รูปและตำนานเทพเจ้าแห่งอียิปต์. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://www.oceansmile.com/Egypt/God.htm
Legend Isis เทวีไอซิส พระแม่แห่งอียิปต์. สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2561, จาก
http://legendtheworld.blogspot.com/2013/09/isis-goddess-of-fertility.html
