เกาะโพเวกเลีย (Poveglia Island)

โดย บังอร ชิณะวิ

กล่าวกันว่า มีเกาะแห่งหนึ่งในยุโรปที่เป็นที่กล่าวขานกันมาเป็นระยะเวลาที่ยาวนานว่า เป็นสถานที่ที่น่ากลัว ที่เชื่อว่ามีผีสิงและผีดุมากที่สุดในโลก นั่นก็คือ “เกาะโพเวกเลีย (Poveglia Island)” ซึ่งเป็นเกาะเล็กๆ มีเนื้อที่ประมาณ 42 ไร่ ตั้งอยู่ในทะเลสาบ Venetian ระหว่างเมืองเวนิส (Venice) และ เมืองลิโด้ (Lido) ในเวเนเชี่ยน ลากูน (Venetian Lagoon) ทางตอนเหนือของ อิตาลี (Italy)

เกาะแห่งนี้ได้จารึกในประวัติศาสตร์ครั้งแรกเมื่อครั้งที่ผู้คนจาก Pauda และ Este หนีจากการรุกรานของชาวบาร์บาเรี่ยนเข้ามาอาศัยอยู่บนเกาะ และเกาะแห่งนี้ยังเคยเป็นสถานที่สู้รบกันระหว่างชาวเวนิเทียกับชาวเจนัวโดยผู้ที่เสียชีวิตจะถูกเผาและฝัง แต่เมื่อจำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจึงเปลี่ยนวิธีการ Burning Ground และ Plague Field แทน

ที่มา : http://world.kapook.com/

ในช่วงที่กาฬโรคระบาดในยุโรป (Black Death) ในช่วงศตวรรษที่ 18 มีผู้ติดเชื้อกาฬโรคถูกส่งมากักกันที่เกาะแห่งนี้ ซึ่งผู้ติดเชื้อจะต้องนั่งเรือมากับหมอที่ใส่หน้ากาก ส่วนจมูกจะใส่สมุนไพรไว้เพื่อป้องกันการติดเชื้อ (แน่นอนว่าไม่ได้ผล) จึงมีผู้เสียชีวิตจากกาฬโรคบนเกาะนี้เป็นจำนวนกว่า 160,000 คน

ต่อมาเกาะนี้ถูกใช้เป็นสถานที่ตรวจสุขภาพคนที่จะเข้าไปในเวนิซ และยังคงถูกใช้เป็นสถานที่กักกันผู้ต้องสงสัยว่าจะเป็นโรคติดต่ออยู่เรื่อยมา

ครั้นในปี 1922 อาคารที่เคยใช้เป็นศูนย์ตรวจสุขภาพได้ถูกเปลี่ยนเป็นโรงพยาบาลสำหรับผู้มีอาการทางประสาทและเปิดดำเนินการจนถึงปี 1968 โดยเล่าต่อกันว่าการรักษาผู้ป่วยทางจิตในสมัยนั้น เต็มไปด้วยวิธีที่โหดร้ายต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการเจาะกะโหลกทางเบ้าตา การจับผู้ป่วยกดน้ำ เครื่องมือที่ใช้ในการรักษาอาการป่วยทางจิต ไม่ว่าจะเป็น ค้อน สว่าน ลิ่ม ก็ยังคงมีหลงเหลือให้เห็นอยู่บนเกาะนี้ในปัจจุบัน โดยว่ากันว่ามีผู้ป่วยทางจิตประมาณ 5,000 คน ที่เสียงชีวิตและถูกฝังในเกาะนี้เช่นกัน

ที่มา : https://board.postjung.com/946814.html

ทั้งนี้ก็มีเรื่องเล่าต่าง ๆ มากมายเกี่ยวกับเกาะนี้ หนึ่งในเรื่องเล่าที่รู้จักกันมากที่สุดเรื่องหนึ่งคือ ในช่วงที่เกาะโพเวกเลียได้เป็นโรงพยาบาลสำหรับผู้ป่วยทางจิต ได้มีผู้ป่วยรายหนึ่ง (บ้างก็ว่าเป็นหมอคนหนึ่งที่ทำการทดลองอย่างร้ายกาจกับคนไข้จนไปกระตุ้นความเจ็บแค้นของวิญญาณบนเกาะนั้น) ขึ้นไปบนหอระฆังและกระโดด หรือถูกเหวี่ยงลงมา แต่จากปากคำของผู้เห็นเหตุการณ์ คนผู้นั้นไม่ได้ตายเพราะตกจากหอระฆัง แต่ในขณะที่เขานอนเจ็บอยู่บนพื้นนั้นเอง ได้มีหมอกสีขาวปรากฏขึ้น และบีบคอคนผู้นั้นจนตาย หอระฆังนั้นถูกปิดลงแต่ยังมีผู้คนได้ยินเสียงระฆังดังอยู่บอยครั้งในเวลาค่ำคืน แม้กระทั่งในปัจจุบัน

หลังจากโรงพยาบาลได้ปิดตัวลงใน ปี 1968 ช่วงเวลาหนึ่งเกาะนี้ตกเป็นของรัฐบาล แต่ต่อมาได้มีกลุ่มคนกลุ่มสุดท้ายซึ่งพยายามอยู่อาศัยบนเกาะนี้ โดยครอบครัวนี้ได้ซื้อเกาะนี้มาเพื่อตั้งใจว่าจะสร้างบ้านพักตากอากาศบนเกาะ แต่ท้ายที่สุดครอบครัวนั้นก็จำต้องออกไปทันทีตั้งแต่คืนแรกที่อยู่บนเกาะ โดยแม้ปฏิเสธที่จะให้ความเห็นว่าเกิดอะไรขึ้นในคืนนั้น แต่สิ่งที่หลงเหลือจากค่ำคืนนั้นมีเพียงสิ่งเดียวคือ คนลูกสาวมีแผลใบหน้าฉีกขาดและต้องเย็บถึง 14 เข็ม

ซากโครงกระดูกผู้ติดเชื้อกาฬโรคบางส่วนที่ขุดเจอ

ที่มา : https://board.postjung.com/946814.html

นอกจากนี้จากการสำรวจโดยนักโบราณคดีค้นพบว่า ซากศพที่พบบนเกาะนั้นมีบางส่วนที่ไม่ได้เสียชีวิตจากกาฬโรค แต่คาดว่าเสียชีวิตจากการต้องสงสัยว่าเป็นแวมไพร์ เนื่องจากบางโครงกระดูกนั้นยังอยู่ในสภาพที่คาบก้อนอิฐอยู่ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในศพที่ต้องสงสัยว่าจะเป็นแวมไพร์ โดยเชื่อว่าวิธีนี้จะทำให้แวมไพร์นั้นหิวตาย

เมื่อเร็วๆนี้ทางรัฐบาลอิตาลี่ ได้ประกาศขายเกาะแห่งนี้เพื่อหาเงินเข้ารัฐ โดยทางรัฐบาลอิตาลีหวังว่าจะมีข้อเสนอจากผู้สนใจปรับเปลี่ยนมันจากโรงพยาบาลเป็นโรงแรมหรูภายใต้ข้อตกลงสัญญาเช่าเพื่อพัฒนาสินทรัพย์เป็นเวลา 99 ปี ขณะที่เกาะแห่งนี้ก็ยังเป็นทรัยพ์สินของรัฐอยู่ กระนั้นก็ดีโฆษกรัฐอิตาลี ยังไม่ได้กำหนดว่าจะตั้งราคาประมูลขายเกาะโพเวกเลียไว้ที่เท่าใด

แต่อย่างไรก็ตามในปัจจุบันนี้เกาะโพเวกเลียนั้นก็ยังถูกทิ้งร้างและปิดตาย หากจะเข้าไปในเกาะต้องทำหนังสือขอความยินยอมจากรัฐบาลอิตาลีก่อน ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะเป็นรายการท้าพิสูจน์เรื่องลึกลับต่าง ๆ และเหล่านักชีววิทยา เนื่องจากระบบนิเวศน์บนเกาะนั้นปราศจากการรบกวนจากมนุษย์โดยสิ้นเชิง


อ้างอิง

เกาะโพเวกเลีย เกาะผีดุ..คนกลัวผีห้ามไป!. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560 , จาก : http://travel.thaiza.com/

ศาสตร์ดำมืดที่โพเวกเลีย. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560, จาก : https://my.dek-d.com/

อิตาลีประมูลขายหนึ่งในเกาะผีดุที่สุดในโลก. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560, จาก : http://www.tnnthailand.com/news_detail.php?id=27999&t=news

ว่ากันว่า เกาะนี้ผีดุ !!?.สืบค้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560, จาก : http://www.soccersuck.com/boards/topic/1331021

อ่านเพิ่มเติม »

บุเรงนอง

โดย เจมนุวัน หมื่นศรี

ประเทศไทยมีประวัติศาสตร์การสู้รบกับพม่ามาอย่างยาวนาน ซึ่งตามหนังสือประวัติศาสตร์เราก็ทราบกันดีว่าสยามเสียเอกราชให้แก่พม่าถึงสองครั้ง แต่ทราบไม่ว่าพม่ามีกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่อยู่หลายพระองค์ ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือผู้ที่ทำให้อยุธยาต้องเสียเอกราชเป็นครั้งแรก และทรงปราบกษัตริย์ราชธานีน้อยใหญ่จนได้รับขนานพระนามว่า “ผู้ชนะสิบทิศ”

ที่มา : https://alchetron.com/Bayinnaung-1059899-W

พระเจ้าบุเรงนองกะยอดินนรธามหาราชาธิราช ประสูตรในวันพุธที่ 3 (เดือนกุมภาพันธ์) ขึ้น 12 ค่ำ พ.ศ. 2058 เดิมมีชื่อว่า “จะเด็ต” เป็นลูกของคนปาดตาล มีนามปรากฎภายหลังเมื่อได้เป็นเจ้าเมืองตองอูว่า “สิงคะสุ” อาศัยอยู่กับภรรยาที่บ้านงะสะยอก แขวงเมืองภุกาม ต่อมาย้ายไปอยู่ที่เมืองสองดวิงญี วันหนึ่งบิดากำลังปีนต้นตาลเพื่อจะรองน้ำตาลไปเคี่ยวขาย มารดาวางจะเด็ตไว้กลางดิน มีงูเลื้อยมารัด เมื่อมารดาเห็นก็ตกตะลึงจึงไปตามสามีมา เมื่อมาถึงก็มิรู้จะทำประการใดจนงูนั้นเลื้อยลับไปเองโดยมิได้ทำรายทารกจึงพาไปหาพระมหาเถร เมื่อขับดวงชะตาจะเด็ต จึงบอกว่าให้ตรงไปเมืองตองอู เพราะเด็กมีดวงชะตาจะได้เป็นใหญ่ เมื่อได้ฟังสิงคะสุก็พาบุตรภรรยาไปยังเมืองตองอู ไปอาศัยอยู่ในวัดอันเจ้าวัดเป็นพระอาจารย์ของพระมหากษัตริย์ ซึ่งไม่กี่วันต่อมาพระราชกุมารก็ประสูติในพระราชวัง ขุนวังสั่งให้หานางนมที่แข็งแรง ปราศจากโรคภัย

พระมหาเถรวาทก็พาภรรยาสิงคะสุไปสู่พระราชวัง เมื่อแพทย์หลวงตรวจเห็นชอบแล้ว พระราชเทวีก็โปรดรับนางไว้เป็นพระนม ในพระราชวัง พระราชกุมารมังตรา ราชกุมารีและจะเด็ต ทั้ง 3 ก็เล่นหัวสนิทสนมโตมาด้วยกันในพระราชวังตองอู

อยู่มาวันหนึ่งพระราชเทวีทรงสังเกตเห็นอาการสนิทสนมกันอย่างไม่ชอบกลของราชกุมารีและจะเด็ต จึงนำความไปกราบทูลพระมหากษัตริย์ๆ ทรงกริ้ว พระมหาเถรขัติยาจารย์ขอพระราชทานอภัยโทษ จึงโปรดอภัยให้ แล้วให้ไปรับราชการเป็นเจ้าพนักงานผู้น้อยอยู่ในกรมวัง ด้วยความพากเพียร เอาใจใส่ในราชการ โดยจงรักภักดี จึงได้เลื่อนยศขึ้นโดยลำดับ จนได้เป็นนายทหารมีตำแหน่งและยศสูง เมื่อพระเจ้าเมงกะยินโย

ทิวงคตแล้ว พระราชกุมารมังตราได้เถลิงราชสมบัติทรงพระนาม “พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี” จะเด็ตได้ออก
พระราชสงครามสนองพระเดชพระคุณ จึงโปรดให้ดำรงยศเป็นบุเรงนองกะยอดินนรธา และพระองค์ได้ประทานพระพี่นางให้สมรสด้วย ต่อมาไม่นานพระเจ้าตะเบ็งชะเวติ้ติดสุรากลาย เมามายจนทำให้เกิดกบฏและในที่สุดพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ก็เสด็จสวรรคต บุเรงนอจึงก็นำทัพน้อยๆ กลับไปยังเมืองตองอูเพื่อรวบรวมอำนาจ

แต่เจ้าเมืองตองอูไม่ยอมให้เข้าเมืองจึงรวบรวมกำลังอยู่ชายเขาแห่งหนึ่ง จนมีกำลังมากพอจึงตีเมืองตองอู จากนั้นก็คัดผู้สมัครที่ชำนาญการศึกลงมาตีหงสาวดี และองค์บุเรงนองก็เฉลิมนามาภิไชยเป็นพระมหากษัตริย์ทรงพระสมมตินามว่า “พระเจ้าสิริสุธรรมราชา”

ที่มา : https://alchetron.com/Bayinnaung-1059899-W

พ.ศ. 2097 พระเจ้าบุเรงนองตระเตรียมทัพใหญ่ไปตีเมืองอังวะ จนกรุงอังวะก็เสียแก่ผู้รุกราน

พ.ศ. 2100 พระเจ้าบุเรงนองก็ปราบหัวเมืองเงี้ยวทั้งปวง ในเวิ้งแม่น้ำอิระวดีตอนบนกระทั่งถึงเทือกเขาปัตกอย และมีการแก้ไขพระศาสนา เพื่อให้เงี้ยวทั้งหลายนับถือพระรัตนตรัยเป็นสรณาคม ปฏิบัติสักการะบูชาตามแบบพระพุทธศานาในเมืองพม่า

พ.ศ. 2101 พระเจ้าบุเรงนองกรีฑาทัพไปสู่เมืองเชียงใหม่ เหยียบชานนครได้ ไม่เกิน 45 วัน พระนครเชียงใหม่ก็ได้จำยอม จึงออกมาเฝ้าอ่อนน้อมถวายเมือง

พ.ศ. 2106 พระเจ้ากะยอดินนรธาทรงพิโรธสยามเรื่อง “ช้างเผือก” ส่งผลให้มหาพยุหโยธากว่าครึ่งล้านก็ยาตราจากกรุงหงสาวดีไปตีเมืองกำแพงเพชร สุโขทัย พิษณุโลก สวรรคโลก และพิชัย เพื่อทำให้พระเจ้ากรุงสยามกลายเป็นนกปีกหัก จากนั้นก็ยกทัพไปปิดล้องกรุงศรีอยุธยานาน 7 วัน สมเด็จพระเจ้ากรุงสยามก็จำยอมและนำช้างเผือกไปถวาย

พ.ศ. 2107 ฝ่ายพระมหายุวราชาขึ้นไปปราบหริภุญชัย และไปว่าราชการทางเชียงใหม่ก่อนที่จะทราบข่าวว่าเกิดกบฏในหงสาวดีจึงได้ยกทัพกลับไปปราบปราม

พ.ศ. 2108 กองทัพพม่าตีกรุงล้านช้างสำเร็จ และบ้านเมืองก็อยู่อย่างสงบเป็นเวลา 3 ศก พระเจ้า
กะยอดินนรธาได้ทรงสร้างและซ่อมแปลงพระนคร

พ.ศ. 2111 พระเจ้ากะยอดินนรธาทราบข่าวเรื่องที่พระเจ้ากรุงสยามสลัดไมตรีต่อพม่าอย่างเปิดเผย ก็ทรงพิโรธ และได้ยกทัพไปช่วยเมืองพิษณุโลกทำสงครามกับสยาม ทำให้ทัพไทยและลาวที่ร่วมมือกันก็ไม่สามารถตีเมืองพิษณุโลกได้ จากนั้นทัพพม่าก็ได้ยกทัพไปล้อมกรุงศรีอยุธยา กว่า 5 เดือน แต่ไม่สามารถตีได้

พ.ศ. 2112 พระเจ้ากะยอดินนรธา มีดำริใช้พระราโชบาย ทำกลปล่อยพระยาจักรี ซึ่งทำสัญญาว่าหากช่วยงานพระราชสงครามจนสุดกำลัง จะทรงชุบเลี้ยงให้เป็นมหาอุปราชสยาม และทำทีหนีออกไปได้ ด้วยความไว้พระราชหฤทัยเหมือนพระราชบิดาได้ทรงมอบการรักษาพระนครทั้งสิ้นให้แก่ออกยาจักรี ออกยาจักรีได้ส่งสาส์นลับกำหนดคืนที่จะให้พม่าปล้นนครจนพระนครศรีอยุธยาเสียแก่พม่า

เบื้องนั้นพระเจ้าชนะสิบทิศราชาธิราชพม่า ได้ชัยชนะเหนือเมืองน้อยใหญ่เป็นเวลาหลายปี แต่พระองค์ก็ยังมิได้คิดที่จะหยุดไว้เพียงเท่านั้น ยังจ้องที่จะตีเมืองยะข่ายถึงแม้จะทรงมีอาการประชวร พระองค์ก็ส่งทหารกองหนุนไปตีเมืองยะข่าย จนพระเจ้าบุเรงนองกะยอดินนรธามหาราชาธิราชพม่าเสด็จทิวงคตในวันอังคารเพ็ญเดือน 12 (พฤศจิกายน) พ.ศ. 2124 โดยฉุกเฉิน ครองราชสมบัติมาได้ 30 ศก

จากพระราชประวัติของพระเจ้าบุเรงนองจะเห็นได้ว่าก่อนที่พระองค์จะกลายเป็นมหาอุปราชผู้ยิ่งใหญ่ พระองค์ก็เคยทรงเป็นเพียงลูกของคนปาดตาลเท่านั้น คุณค่าชีวิตของคนเรามิได้ตัดสินเพียงชาติกำเนิดแต่หากเกิดจากผลงานความดีที่ได้สั่งสมในช่วงเวลาที่คนเรามีชีวิตอยู่

อ้างอิง

แสงเทียน ศรัทธาไทย. (ผู้รวบรวม). (ม.ป.ป.). พระเจ้าหงสาวดี สามอริราชศัตรูแห่งกรุงศรีฯ (พิมพ์ครั้งที่ 2).  กรุงเทพฯ: บริษัท ก.พล (๑๙๙๖) จำกัด.

แสงเทียน ศรัทธาไทย. (ผู้รวบรวม). (ม.ป.ป.). ยอดมหาราช แห่งเอเซีย (อธิราชเอเซีย) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : บริษัท ก.พล (๑๙๙๖) จำกัด.

บุญเทียม พลายชมภู.  (2548). พม่า: ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.  

อ่านเพิ่มเติม »

กาลิเลโอ ผู้ถูกประณามทางศาสนา

โดย ภานุมาส องคะศาสตร์

ถ้ากล่าวถึง กาลิเลโอ กาลิเลอี (Galileo Galilei) นักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาเลี่ยน หลายๆคนคงจะนึกถึงผลงานทางด้านวิทยาศาสตร์ของเขา อาทิเช่น การพัฒนากล้องโทรทรรศน์ และการเสนอทฤษฎีต่างๆทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นประโยชน์แก่มวลมนุษย์ แต่ในอีกด้านหนึ่งของนักวิทยาศาสตร์ผู้นี้ที่หลายคนไม่ได้นึกถึงคือการใช้วิทยาศาสตร์ต่อสู้กับหลักความเชื่อทางศาสนาของคนในสมัยก่อน

กาลิเลโอ กาลิเลอี เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1564 ที่เมืองปิซา ประเทศอิตาลี เมื่อกาลิเลโออายุ 8 ขวบ ครอบครัวของเขาได้ย้ายถิ่นฐานไปอยู่ที่เมืองฟลอเรนซ์และได้เข้าศึกษาที่โบสถ์แห่งหนึ่ง กาลิเลโอมีความสามารถในด้านดนตรี งานศิลปะ และคณิตศาสตร์ เมื่อโตขึ้นเขาได้เข้าศึกษาวิชาการทางการแพทย์ตามความต้องการของบิดาที่มหาวิทยาลัยปิซา แต่กลับสำเร็จการศึกษาด้านคณิตศาสตร์มาแทน ด้วยความรู้และความสามารถทางวิชาการที่โดดเด่น หลังจากที่สำเร็จการศึกษาเขาได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าภาควิชาคณิตศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยปิซา

ภาพการทดลองปล่อยก้อนตะกั่วของกาลิเลโอ ณ หอเอน เมืองปิซา

ที่มา : http://researchmethodsdataanalysis.blogspot.com/

ขณะที่เขาสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยปิซานั้น เขาได้นำเอาทฤษฎีของอริสโตเติล (Aristotle) ที่กล่าวว่า “ของเบาจะตกถึงพื้นดินช้ากว่าของหนัก” มาพิสูจน์ เนื่องจากเขาไม่เชื่อในความคิดนี้ เช่น การที่ก้อนหินกับใบไม้ตกถึงพื้นไม่พร้อมกันซึ่งใบไม้จะตกช้ากว่านั้น เป็นเพราะว่าอากาศช่วยต้านไว้ ถ้าไม่มีอากาศก้อนหินและใบไม้ก็ย่อมจะตกถึงพื้นพร้อมกัน เมื่อเขาได้นำเอาความคิดของเขาไปเสนอในมหาวิทยาลัยก็มีทั้งผู้เห็นด้วยและผู้ที่ไม่เห็นด้วย เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่าความคิดของเขาเป็นความจริง เขาจึงจะทดลองให้ผู้คนได้เห็นถึงสิ่งที่เขาคิดว่ามันถูกต้อง ณ หอเอน เมืองปิซา

เมื่อถึงเวลากาลิเลโอนำก้อนตะกั่วกลม 2 ก้อนหนัก 20 ปอนด์ และ 10 ปอนด์ ปล่อยลงมาด้านล่าง ปรากฏว่าตะกั่วทั้งสองก้อนตกลงถึงพื้นดินพร้อมกัน ท่ามกลางสายตาของนักศึกษา ศาสตราจารย์ และประชาชนมากมาย ฝ่ายที่เห็นด้วยกับแนวคิดของกาลิเลโอก็พากันโห่ร้องแสดงความยินดี แต่ฝ่ายที่เชื่อในคำสอนของศาสนาและพวกหัวเก่าต่างก็เกิดความแค้น เนื่องจากทฤษฎีของอริสโตเติลเป็นที่ยอมรับของชาวคริสต์ในสมัยโบราณและเชื่อกันต่อมาเรื่อยๆ จึงทำให้กาลิเลโอได้รับแรงกดดันจากหลายๆฝ่ายทั้งศาสตราจารย์และประชาชนบางกลุ่ม สุดท้ายเขาจึงได้ลาออกจากมหาวิทยาลัยปิซาเมื่อปี ค.ศ. 1591

ภาพกาลิเลโอสาธิตกล้องโทรทรรศน์ (วาดโดย Giuseppe Bertini)

ที่มา : http://www.manager.co.th/

ต่อมากาลิเลโอได้เป็นอาจารย์สอนที่มหาลัยปาดัว เขาได้ทำการทดลองและศึกษาค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์มากมาย โดยไม่เกรงกลัวต่ออิทธิพลของศาสนา เขาสอนอยู่ที่นี่เป็นระยะเวลา 18 ปี และในปี ค.ศ. 1609 เขาได้พัฒนากล้องโทรทรรศน์ให้มีกำลังขยาย 32 เท่าได้สำเร็จ และใช้อุปกรณ์นั้นศึกษาเทหวัตถุบนท้องฟ้าและได้พบความรู้ใหม่ๆ เช่น พื้นผิวของดวงจันทร์มีลักษณะขรุขระ ดาวพฤหัสมีดวงจันทร์บริวาร 4 ดวง ดาวเสาร์มีวงแหวนและมีสีต่างกันถึง 3 แถบ ดาวศุกร์เว้าแหว่งเป็นเสี้ยวคล้ายกับดวงจันทร์ และได้พบจุดดับบนดวงอาทิตย์ เป็นต้น ด้วยความสำเร็จในการค้นพบทางดาราศาสตร์ ทำให้เขามีชื่อเสียงโด่งดัง และถูกเชิญไปบรรยายในที่ต่างๆ

ใน ค.ศ. 1610 กาลิเลโอได้กลับไปอยู่ยังเมืองฟลอเรนซ์ โดยไปเป็นนักปราชญ์ประจำราชสำนักของ Grand Duke เขาได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับการสังเกตการณ์และศึกษาทางดาราศาสตร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ของเขา และที่สำคัญเขาได้เสนอแนวคิดที่ว่า “ดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล” ซึ่งแนวคิดนี้สนับสนุนแนวคิดของโคเปอร์นิคัส แต่ก็ขัดแย้งกับทฤษฎีของอริสโตเติลซึ่งมีมานานกว่าพันที่ว่า “โลกเป็นศูนย์กลางของจักรวาล” ในปีต่อมากาลิเลโอได้เดินทางไปยังกรุงโรมเพื่อสาธิตกล้องโทรทรรศน์ให้แก่ผู้ที่สนใจในขณะนั้นได้เห็นดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีอย่างที่เขาได้เห็นอีกด้วย

ปี ค.ศ. 1612 ชาวคริสต์ได้ต่อต้านแนวคิดของกาลิเลโอที่บอกว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของจักรวาล  เขาถูกประณามว่าเป็นบุคคลอันตรายและอาจเป็นพวกนอกรีต  ต่อมาเขาได้เดินทางไปยังโรมเพื่อต่อสู้กับข้อกล่าวหาเหล่านั้น ในปี ค.ศ. 1616 กาลิเลโอถูกสั่งห้ามไม่ให้สอนหนังสือเกี่ยวกับทฤษฎีของโคเปอร์นิคัสอีก ในระหว่างปี ค.ศ. 1621 – 1622 กาลิเลโอได้เขียนหนังสือเล่มแรก ชื่อ อิลซัจจาโตเร (II Saggiatore) ได้รับการเผยแพร่และตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1623 อีก 7 ปีต่อมาเขาได้กลับไปยังกรุงโรมเพื่อขออนุญาตตีพิมพ์หนังสือ ชื่อ Dialogue Concerning the Two Chief World Systems ซึ่งเป็นหนังสือที่ว่าด้วยเรื่องของบทสนทนาที่เกี่ยวกับระบบจักรวาลสองระบบ คือระบบของโคเปอร์นิคัสซึ่งเป็นแนวคิดใหม่และระบบของอริสโตเติลซึ่งเป็นแนวคิดเก่า

ภาพกาลิเลโอต่อสู้คดีในศาลศาสนา (วาดโดย Cristiano Banti)

ที่มา : http://www.manager.co.th/

ในเดือนตุลาของปี ค.ศ. 1632 กาลิเลโอได้รับคำสั่งให้ไปให้การต่อศาลศาสนาที่กรุงโรม ซึ่งจากเอกสารการทดลองและค้นคว้าของเขาทำให้ศาลตัดสินว่าเป็นพวกนอกรีต  ซึ่งถือว่าเป็นคำตัดสินที่ร้ายแรงมากในสมัยนั้น  เขาถูกควบคุมตัวตั้งแต่ปี ค.ศ. 1634 เป็นต้นมา ที่บ้านในหมู่บ้านชนบทนอกเมืองฟลอเรนซ์  ในปี ค.ศ. 1638 กาลิเลโอตาบอดแบบถาวร และยังต้องทนทุกข์ด้วยโรคไส้เลื่อนและโรคนอนไม่หลับ สุดท้ายเขาได้เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1642 ด้วยอาการไข้สูงและหัวใจล้มเหลว

ถึงแม้ว่าจุดจบของชายผู้นี้จะไม่ได้สวยงามมากนัก แต่ทฤษฎีของเขาก็ได้สร้างประโยชน์มากมายแก่มวลมนุษย์ และจากเรื่องราวของเขาก็ได้สะท้อนมุมมองหลายๆ ด้านระหว่างหลักความเชื่อและหลักแห่งความเป็นจริง ซึ่งบางครั้งความจริงอาจถูกปิดกั้นด้วยอำนาจที่เหนือกว่า และจะมีสักกี่คนที่จะลุกขึ้นมาคิดต่างจากสิ่งที่เป็นอยู่


อ้างอิง

กาลิเลโอ มนุษย์นอกศาสนา ผู้ค้นพบความลับของพระเจ้า. (สิงหาคม 2543). เรียกใช้เมื่อ 15 กุมภาพันธ์ 2560 จาก http://www.baanjomyut.com/library/5_great/galileo.html

ศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์โลกและดาราศาสตร์. (ม.ป.ป.). การค้นพบของกาลิเลโอ. เรียกใช้เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2560 จาก http://www.lesa.biz/astronomy/cosmos/galileo

สุทัศน์ ยกส้าน. (30 สิงหาคม 2556). กาลิเลโอ: ผู้ถูกศาสนาคุกคาม. เรียกใช้เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2560 จาก http://www.manager.co.th/Science/ViewNews.aspx?NewsID=9560000105059

สุทัศน์ ยกส้าน. (23 สิงหาคม 2556). กาลิเลโอ: ผู้เห็นความไม่สมบูรณ์ของดาวบนสวรรค์คนแรก. เรียกใช้เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2560 จาก http://www.manager.co.th/Science/viewnews.aspx?NewsID=9560000105022

อ่านเพิ่มเติม »

คดีล่าแม่มดแห่งเมืองซาเล็ม รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา ปี 1692

โดย นครินทร์ พิมพ์พัฒน์

ในอดีตมีความเชื่อว่า “แม่มด” คือผู้ที่ถูกซาตานชักจูงสู่ความมืดและทำให้กลายเป็นปีศาจ การสำส่อนทางเพศ  ความอ่อนแอ และตัณหาราคะเป็นประตูสู่พลังแห่งแม่มดและทำให้ซาตานมีร่างเนื้อ แม่มดสามารถใช้คาถาที่ทำให้เกิดโรคและความตายได้ ยิ่งมีแม่มดมากขึ้นเท่าใดอิทธิพลของซาตานก็จะยิ่งเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วยเท่านั้น หากมนุษย์นิ่งเฉยอยู่ท้ายที่สุดแผ่นดินจะถูกครองด้วยแม่มด เหตุนี้เองจึงทำให้การล่าแม่มดอุบัติขึ้น

ความคิดแรกในการต่อต้านแม่มดเกิดในกลางปี ค.ศ. 1300 เป็นเพียงการพยายามกำจัดเวทย์มนต์ของพวก pagan (พวกนอกศาสนา) ที่เป็นเรื่องเรียกลมเรียกฝน รักษาหรือทำร้ายคน จนต่อมาได้แปลงความเชื่อจากพวกนอกศาสนามาเป็นสมุนของซาตาน

การล่าแม่มดแพร่หลายในช่วง ค.ศ. 1500 – 1700  ความคิดและต้นแบบส่วนใหญ่มาจากคัมภีร์ล่าแม่มดที่ชื่อว่า “malleus  maleficarum”  การล่าที่ยาวนานดำเนินมาจนกระทั่งถึงยุคสิ้นสุด การล่าครั้งสุดท้ายที่หลายคนยกให้เป็นโศกนาฏกรรมเกิดขึ้นในเมืองซาเล็ม  รัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา ปี 1692 หรือที่หลายคนรู้จักดีใน “คดีล่าแม่มดแห่งซาเล็ม”

Examination of a Witch in salem 

ที่มา http://salem.lib.virginia.edu/generic.html

เหตุการณ์ล่าแม่มดในซาเล็มเกิดขึ้นท่ามกลางสงครามระหว่างชายแดนและความขัดแย้งในชุมชน รวมถึงการแย่งอำนาจของสองตระกูล Putnams และ The Porters ซึ่ง  Samuel Parris  ดำรงตำแหน่งเป็นนายกเทศมนตรีท้องถิ่นในสมัยนั้น                                                                                                                                                  
ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ปี 1692 ท่ามกลางอากาศที่หนาวจัดผิดปกติ Tituba (ทาสของSamuel Parris), Sarah Good (ขอทาน) และ Sarah Osborn (หญิงชราที่ไม่เข้าโบสถ์) กลายเป็นคนกลุ่มแรกที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มด เมื่อ Betty ลูกสาวของ  Samuel Parris มีอาการป่วยอย่างประหลาด เธอกินไม่ได้นอนไม่หลับ มีอาการชักและกรีดร้องด้วยความทรมาน  หลังจากนั้นอีกไม่นาน เด็กสาวอีก 4 คนรวมทั้ง Ann Putnam ก็ป่วยด้วยอาการเดียวกัน   หมอ William Griggs ยืนยันว่าเป็นเรื่องเหนือธรรมชาติจึงทำให้ผู้คนเชื่อว่าเป็นฝีมือของแม่มดเพราะจากความชื่อที่ว่าแม่มดจะเลือกเป้าหมายที่เป็นเด็กนั่นเอง

Tituba กลายเป็นคนน่าสงสัยที่สุดเพราะเธอเป็นทาสที่มาจากเผ่าอื่นซึ่งอาจนำศาสตร์มืดเข้ามา Mary  Sibley  จึงเสนอวิธีตามล่าแม่มดโดยเธอให้  Tituba อบเค้กข้าวไรซ์กับปัสสาวะของผู้ป่วยให้สุนัขกิน  เพราะหลายคนเชื่อว่าสุนัขคือสัตว์พาหะที่นำพาสิ่งชั่วร้ายจากซาตานมา  ซึ่งต่อมาพบว่าเด็กที่ป่วยมีมากขึ้น จนเมื่อถึงวันไต่สวนผู้ต้องสงสัย  เด็กหญิงที่ป่วยก็ล้มลงไปชักดิ้นชักงอกับพื้นพร้อมทั้งบอกว่าโดนปีศาจของแม่มดสามตนนี้ทำร้าย ชาวบ้านบางส่วนก็อ้างว่าเนยและชีสหายไป สัตว์เลี้ยงเกิดมาผิดปกติหลังจากพบเจอกับผู้ถูกต้องสงสัย

การไต่สวนถูกถามด้วยคำถามเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมาจน Tituba สารภาพว่า เธอ Good และ Osborn เป็นแม่มด เธอเล่าว่าเธอทำสัญญากับซาตานที่เป็นชายร่างสูงจาก Boston บางครั้งก็จะมาในรูปของสุนัข บางครั้งก็มาในรูปหมู ซึ่งหลังจากการสารภาพครั้งนี้ ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นแม่มดก็มีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

ภาพของหญิงสาวที่ล้มลงไปชักกับพื้นขณะทำการไต่สวน 

ที่มา https://newsela.com/

20 มีนาคม 1692  Martha Corey, Rebecca Nurse, Sarah Cloyce, และ Mary Easty ก็ถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มดด้วย  ในเวลาถัดมา  Dorcas Good ลูกสาวของ Sarah Good ต้องติดคุกนานถึง 8 เดือนเนื่องจากถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มดในวัยแค่ 4 ขวบ

ท่ามกลางความวุ่นวายในการตามล่าตัวแม่มด Governor Phips และพรรคพวกของ Cotton Mather หนึ่งในนั้นคือ William Stoughton ซึ่งเป็นคนที่คลั่งไคล้การล่าแม่มดมาก ได้ตั้งศาลตัดสินคดีแม่มดขึ้น โดยใช้วิธี “touching test” คือการให้ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นแม่มดสัมผัสกับผู้ป่วย หากผู้ป่วยหยุดการชักทันทีหรือแสดงอาการแปลกออกมาแสดงว่าคนนั้นคือแม่มด และ “witches' marks” โดยการตรวจหาสัญลักษณ์ของแม่มดบนร่างกาย เช่น การเกิดเนื้องอกแปลกๆ หรือ ไฝ                                                    
คดีสำคัญและถือเป็นคดีแรกที่มีการไต่สวนหลังจากตั้งศาลเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 1692 คือคดีของหญิงที่เป็นที่เคารพของชาวบ้านที่ชื่อ Bridget Bishop

Bridget Bishop ถูกฟ้องร้องโดย Thomas Newton พยานของเขาเล่าว่า Bishop ขโมยไข่และกลายร่างเป็นแมว ชาวบ้านที่ชื่อ Samuel Grey ยังกล่าวต่อศาลว่าเธอปรากฏตัวตอนดึกในห้องนอนเขาและทำให้เขาทรมานเป็นอย่างมาก กลุ่มคณะลูกขุนผู้หญิงนำตัวเธอไปตรวจสอบและพบก้อนเนื้องอกออกมาจากตัวเธอ จนท้ายที่สุดเธอถูกตัดสินว่าเป็นแม่มดและถูกประหารชีวิตโดยการแขวนคอที่ Gallows Hill ในวันที่ 10 กรกฎาคม 1692 ท่ามกลางหลายเสียงที่ไม่เห็นด้วย หลังจากนั้นไม่นานก็มีการตัดสินโทษประหารเพิ่มอีก 5 รายในวันที่ 19 กรกฎาคม 1692 หนึ่งในนั้นคือ Rebecca Nurse บุคคลที่หลายคนนับถือ

Hanging of  Bridget Bishop

ที่มา http://womenshistory.about.com/

ในขณะที่ความหวาดกลัวแพร่กระจายไปทุกที่ในซาเล็ม John Proctor เป็นคนเดียวที่ต่อต้านการล่าแม่มดอย่างเปิดเผย จนกระทั่งเขาและภรรยาถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มดโดย Ann Putnam, Abagail Williams, Indian John และ Elizabeth Booth  เขาได้ขอให้ย้ายการไต่สวนไปที่ Boston แต่ไม่เป็นผล ท้ายที่สุดเขาถูกตัดสินประหารชีวิต แต่ภรรยาของเขาถูกเว้นโทษประหารเนื่องจากตั้งครรภ์อยู่ในขณะนั้น

แม้จะสามารถปลิดชีพแม่มดไปได้หลายราย แต่การล่ายังคงไม่สิ้นสุดเมื่อ George Burroughs ถูกพยานหลายคนกล่าวว่าเขาเป็นหัวหน้าของเหล่าแม่มดและถูกตัดสินแขวนคอในที่สุด ส่วน Giles Corey เป็นเหยื่อเพียงรายเดียวที่ไม่ถูกแขวนคอแต่ถูกหินวางทับร่างทีละก้อนจนเสียชีวิตขณะไต่สวน และเหยื่อกลุ่มสุดท้ายจำนวน 8 คนถูกแขวนคอที่ Gallows Hill เมื่อวันที่ 22 กันยายน  1692

ช่วงฤดูใบไม้ร่วง  มีหลายคนให้การต่อต้านและกระตุ้นให้ศาลยกเลิกการใช้หลักฐานที่ไม่น่าเชื่อถือ บางคนใช้งานเขียนในการแสดงความไม่เห็นด้วย เช่นผลงาน Cases of Conscience ของ Increase Mather ความตอนหนึ่งกล่าวว่า “ปล่อยให้แม่มด 10 ตนหนีไปได้ ดีกว่าการที่คนบริสุทธิ์ 1 คนต้องถูกกล่าวโทษ” ท้ายที่สุด Phips ได้ยกเลิกศาลตัดสินแม่มดลง   และได้มีการปล่อยตัวนักโทษที่ยังคงติดค้างอยู่ในคุกซึ่งมีจำนวนมากกว่า 100-200 คน ในเดือนพฤษภาคม 1693  
                                                 
จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั้งหมดสามารถสรุปได้ว่ามีผู้เสียชีวิตจากการถูกแขวนคอ 19 คน ถูกหินทับ 1 คน เสียชีวิตภายในคุกอีก 4 คน และมีสุนัขอีก 2 ตัวที่ถูกสำเร็จโทษข้อหาสมรู้ร่วมคิด  ซึ่งจากนั้นเป็นต้นมา เหตุการณ์ในซาเล็มก็ค่อยๆสงบลง ความรู้ที่หลั่งไหลเข้ามาเริ่มพัฒนาซาเล็มให้เจริญขึ้นเรื่อยๆตามกาลเวลา

และถึงแม้การล่าแม่มดจะยุติลงในท้ายที่สุด แต่ก็มีผู้บริสุทธิ์หลายคนจบชีวิตลง กระทั่งผู้รอดชีวิตบางคนก็ต้องสูญเสียคนที่รักไป  ชีวิตของเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายยังคงย้ำเตือนเราถึงความหละหลวมของการใช้ระบบยุติธรรมที่เคยเกิดขึ้น และถึงแม้ทั้งหมดจะฝากรอยแผลไว้ให้ซาเล็มและโลกใบนี้ได้ลึกเพียงใด แต่มันจะไม่มีค่าอะไรเลยหากเราไม่รู้จักเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้นและป้องกันไม่ให้เหตุการณ์เฉกเช่นนี้อุบัติซ้ำขึ้นอีก


อ้างอิง

ตำนานล่าแม่มด. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์, 2560, จาก: https://www.youtube.com/watch?v=MoeHWnT2HcA&t=350s

Douglas O. Linder. (2009). An Account of Events in Salem. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์, 2560, จาก Famous Trials: http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/ftrials.htm

Salem witch trials. สืบค้นเมื่อ 3 กุมภาพันธ์, 2560, จาก: https://en.wikipedia.org/wiki/Salem_witch_trials

อ่านเพิ่มเติม »

สงครามดอกกุหลาบ ( War of Roses)

โดย ขนิษฐา ทองใคร้

ทุกประเทศ ทุกยุคสมัยล้วนแต่มีความขัดแย้งหรือการแย่งชิงอำนาจการปกครองกัน เช่นเดียวกับสหราชอาณาจักรหรืออังกฤษ อังกฤษเกิดสงครามภายในประเทศมานับไม่ถ้วน สาเหตุหลักคือความไม่พอใจของประชาชนหรือขุนนางในการปกครองของกษัตริย์ เมื่อกษัตริย์ไม่สามารถทำหน้าที่ที่ดีได้จึงเกิดการปฏิวัติจากกลุ่มขุนนางหรือแม้กระทั่งประชาชน แต่ในยุคกลางมีสงครามการแย่งชิงอำนาจการปกครองอยู่หนึ่งสงครามนั่นคือ สงครามดอกกุหลาบ (war of roses) เกิดขึ้นหลังจากอังกฤษเพิ่งสิ้นสุดสงครามร้อยปีกับฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1453

ภาพสัญลักษณ์ประจำตระกูลของ York และ Lancaster 

ที่มา : http://europeanwars.blogspot.com/

สงครามดอกกุหลาบเป็นสงครามการแย่งชิงราชบัลลังก์อังกฤษระหว่างสองราชวงศ์คือ ราชวงศ์ยอร์คและราชวงศ์แลงคาสเตอร์ ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 โดยสงครามนี้เกิดขึ้นระหว่างปีค.ศ. 1453-1487 เหตุที่ใช้ชื่อสงครามดอกกุหลาบเพราะตราสัญลักษณ์ของสองตระกูลนี้เป็นดอกกุหลาย โดยราชวงศ์ยอร์คใช้สัญลักษณ์กุหลาบสีขาว ส่วนราชวงศ์แลงคาสเตอร์ใช้สัญลักษณ์กุหลาบสีแดง   ชนวนสงครามเกิดขึ้นเมื่อพระเจ้าเฮนรี่ที่ 5 เสด็จสวรรค์คตและพระเจ้าเฮนรี่ที่ 6 รัชทายาทไม่มีความสามารถพอที่จะปกครองบ้านเมือง จึงทำให้ริชาร์ด แพลนทาเจเน็ท ดยุคแห่งยอร์คที่ 3 อ้างสิทธฺ์ในการครองราชบัลลังก์อังกฤษและได้พิสูจน์ว่าตนนั้นมีความสามารถที่จะปกครองอังกฤษได้ นอกจากนี้ยังได้ทำการถกเถียงกับบุคคลสำคัญต่างๆในราชวงศ์แลงคาสเตอร์ต่อหน้าพระราชินีมากาเร็ตแห่งพระเจ้าเฮนรี่อีกด้วย

First Battle of St.albans 

ที่มา : http://loyaltybindsmeuk.blogspot.com/

การปะทะกันระหว่างสองราชวงศ์นี้เกิดขึ้นอยู่หลายครั้งโดยการปะทะกันครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1455 ในยุทธการเซนต์อัลบันส์ครั้งที่ 1 ซึ่งมีผลทำให้บุคคลสำคัญของตระกูลแลงคา่สเตอร์เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก และพวกแลงคาสเตอร์ที่ยังเหลืออยู่เกิดความแค้นต่อริชาร์ด แห่งยอร์คที่ 3มากขึ้น  ทำให้เกิดการปะทะกันที่รุนแรงขึ้นในปีค.ศ. 1459 โดยในครั้งนี้ตระกูลยอร์คฝ่ายยอร์คเสียเปรียบจนต้องหนีออกจากประเทศจน ริชาร์ด เนวิลล์ เอิร์ลแห่งวอริคที่ 16นำทัพมารุกรานอังกฤษฝั่งคาลส์ทำให้ดยุคแห่งยอร์คกลับเข้ามาอังกฤษในฐานะผู้พิทักษ์อังกฤษและขึ้นปกครองเป็นกษัตริย์อย่างเต็มตัวทำให้พระราชินีมากาเร็ตและเหล่าขุนนางแห่งราชวงศ์แลงคาสเตอร์ต้องอพยพไปอยู่ทางเหนือของอังกฤษ ราชวงศ์ยอร์คได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดในยุทธการโทวทันโดยพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ซึ่งเป็นบุตรคนโตของริชาร์ด ดยุคแห่งยอร์ค ถึงอย่างนั้นก็มีการต่อต้านจากราชวงศ์แลงคาสเตอร์อยู่ประปรายในช่วงต้นปีค.ศ. 1461และปีค.ศ.1464พระเจ้าเฮนรี่ถูกจับตัวไป ทำให้พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดทรงมีความบาดหมางกับผู้สนับสนุนของพระองค์และเอิร์ลแห่งวอริค ผู้ซึ่งเป็นที่ปรึกษาส่วนพระองค์

ต่อมา เอิร์ลแห่งวอริคพยายามโค่นราชบัลลังก์โดยการยกพระอนุชาของพระเจ้าเอ็ดเวิร์ด จอร์จ แพลนทาเจเน็ท ดยุคแห่งแคลเรนซ์ที่ 1 ขึ้นแทน แต่ต่อมาก็หันไปนำพระเจ้าเฮนรีที่ 6 กลับมาเป็นกษัตริย์ได้เป็นระยะเวลาสองปีก่อนที่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดจะยึดราชบัลลังก์คืนได้ในปี ค.ศ. 1471

พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 แห่งอังกฤษในราชวงศ์ยอร์ค

ที่มา : https://th.wikipedia.org/

บ้านเมืองถูกปกครองโดยสงบจนกระทั่งปีค.ศ. 1483 พระอนุชาริชาร์ดดยุคแห่งกลอสเตอร์พยายามยับยั้งตระกูลวูดวิลล์และพระราชินีเอลิซาเบธ วูดวิลล์ที่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ที่แต่งงานด้วยอย่างลับๆ ในการมีอำนาจในการปกครองแทนพระราชโอรสของพระเชษฐาพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 ซึ่งขณะนั้นยังทรงพระเยาว์ และพระองค์ก็ทรงยึดราชบัลลังก์เป็นของตนเองและทรงขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าริชาร์ดที่ 3 โดยอ้างความถูกต้องของการสมรสของเอลิซาเบธ วูดวิลล์กับพระเชษฐาเป็นข้ออ้าง  ทำให้เกิดความไม่สงบในหลายๆแห่งของอังกฤษ เพราะประชาชนหลายคนต่างก็สงสัยว่าพระองค์ทรงมีส่วนเกี่ยวข้องในการฆาตกรรมพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 5 และพระอนุชา

ในปีค.ศ.1485 เฮนรี ทิวดอร์ผู้เป็นพระญาติห่างๆ ทางสายแลงคาสเตอร์อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ ทรงได้รับชัยชนะต่อพระเจ้าริชาร์ดและสังหารพระองค์ได้ในยุทธการบอสเวิร์ธฟิลด์ ต่อมาในปีค.ศ. 1487 ทางฝ่ายยอร์คก็ลุกขึ้นต่อต้าน ทำให้ผู้สืบสายของฝ่ายยอร์คถูกคุมขังเป็นจำนวนมากแต่การต่อต้านก็ยังคงเกิดขึ้นอยู่ประปรายจนกระทั่งเพอร์คิน วอร์เบ็ค (Perkin Warbeck) ผู้อ้างสิทธิฝ่ายยอร์คถูกสังหารปี ค.ศ. 1499 บทสรุปของสงครามครั้งนี้คือมีราชวงศ์ใหม่เกิดขึ้นนั่นก็คือราชวงศ์ทิวดอร์ซึ่งเกิดจากการรวมราชวงศ์แลงแคสเตอร์และราชวงศ์ยอร์คโดยการแต่งงานระหว่างเฮนรี ทิวดอร์และพระนางเอลิซาเบธแห่งยอร์ค สงครามครั้งนี้ทำให้เหล่าขุนนางเสียชีวิตจำนวนมาก ทำให้อำนาจของขุนนางลดน้อยลงและถูกแทนที่ด้วยอำนาจของพ่อค้าและชนชั้นกลาง

การที่อังกฤษเกิดสงครามในลักษณะการแย่งชิงบัลลังก์กันนั้นนั่นเป็นเพราะว่าอำนาจการปกครองที่เป็นอำนาจสูงสุดทำให้แต่ละราชวงศ์ต้องการที่จะเป็นเจ้าของประเทศ แม้ว่าการเกิดสงครามในครั้งนี้ทำให้เหล่าขุนนางเสียชีวิตจำนวนมากรวมถึงความเสียหายต่างๆในบ้านเมืองแต่ผลของสงครามที่ทำให้ระบบกษัตริย์ในประเทศอังกฤษเข้มแข็งขึ้น อำนาจของขุนนางลดลงทำให้อำนาจของพ่อค้ามีมากขึ้นและมีผลต่อเนื่องมาจนถึงยุคปัจจุบัน
     

อ้างอิง 

ชาโบตั๋น.สงครามดอกกุหลาบ.สืบค้นเมื่อ 24 กันยายน 2559, จาก:
http://my.dek-d.com/22569/story/view.php?id=516020

นัตยา.  ตำนานสงครามดอกกุหลาบ. สืบค้นเมื่อ  23 กันยายน 2559, จาก:
http://mblog.manager.co.th/natayaa/cxMarket-Bosworth-52/

European wars. สืบค้นเมื่อ 23 กันยายน 2559, จาก: http://europeanwars.blogspot.com/2015/02/blog-post_55.html

น้ำเงิน  บุญเปี่ยม.  (2524).  ประวัติศาสตร์ยุโรปสมัยกลาง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราคำแหง.

อ่านเพิ่มเติม »

พระเจ้าจอห์น (John) แห่งราชวงศ์อังกฤษ

โดย นันทกาญจน์ นาคาแก้ว

ในบรรดาพระมหากษัตริย์ที่มีผู้นิยมชมชอบน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศอังกฤษ บุคคลที่มีชื่อเสียงก็คือ พระเจ้าจอห์น ผู้ที่สร้างความเสื่อมเสียให้แก่ประเทศอังกฤษ และถึงแม้พระองค์จะเป็นบุคคลที่ทำให้เกิดแรงบันดาลใจต่อบางสิ่งแต่วีรกรรมด้านมืดก็ทำให้ พระเจ้าจอห์น เป็นที่รู้จักโดยทั่วกัน

พระเจ้าจอห์น หรือที่รู้จักในพระนาม จอห์นผู้เสียแผ่นดิน (John Lackland) เป็นพระมหากษัตริย์อังกฤษ พระราชสมภพวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ.1167 พระราชวังโบมองต์ ออกซ์ฟอร์ด พระราชโอรสพระองค์เล็กในพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ และพระนางเอลินอร์แห่งอากีแตน

พระเจ้าจอห์น

ที่มา : https://upload.wikimedia.org/

ชีวิตในวัยเด็กของพระองค์ห่างเหินกับพระราชมารดาเป็นอย่างมาก เนื่องจากพระเจ้าจอห์นเป็นพระราชโอรสองค์สุดท้องที่ประสูติตอนที่พระราชมารดาพระชนม์เกิน 40 ปีเป็นช่วงที่ความรักระหว่างพระราชบิดาและพระราชมารดาหมดสิ้นไปแล้ว พอ 6 ขวบพระราชบิดาก็ทรงจับพระราชมารดาคุมขัง พระนางเอลินอร์ทรงเป็นอิสระเมื่อพระเจ้าจอห์นพระชนม์ถึง 22 ชันษา พระองค์จึงไม่ทรงผูกพันกับพระราชมารดาเลย

พระเจ้าจอห์นอภิเษกสมรสครั้งที่ 1 กับอิสซาเบลลาแห่งกลอสเตอร์ วันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ.1189 และอภิเษกสมรสครั้งที่ 2 กับอิสซาเบลลาแห่งแคว้นอองกูแลม ธิดาของเคานต์โอเดมาร์ ในวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ.1200 ที่แคว้นอองกูแลม มีพระราชโอรส 2 องค์ พระราชธิดา 3 องค์ คือ เฮนรี่ที่ 3, ริชาร์ด, โจน, อิสซาเบลลาและเอลเลียเนอร์ นอกจากนี้พระเจ้าจอห์นยังมีโอรสและธิดานอกกฎหมายอีก 5 คน

พระเจ้าจอห์นทรงเคยพยายามที่จะยึดราชบัลลังก์ระหว่างที่พระเจ้าริชาร์ดที่ 1 ถูกจองจำอยู่ในประเทศเยอรมนี แต่ได้รับอภัยโทษและรับการแต่งตั้งให้เป็นผู้สืบทอดราชบัลลังก์เพื่อตัดสิทธิ์เจ้าชายอาเธอร์พระโอรสของจอฟฟรีย์พระเชษฐาองค์พี่ของพระเจ้าจอห์น จึงทำให้พระองค์ได้ขึ้นครองราชย์ในวันที่ 6 เมษายน ค.ศ.1199 เมื่อพระชนม์ได้ 33 ชันษา

ความจริงพระเจ้าจอห์นทรงเป็นนักการเมืองที่มีความสามารถและทรงเป็นผู้บริหารที่เข้มแข็ง แต่พระองค์กลับทรงเป็นกษัตริย์ที่ไม่เป็นที่รักใคร่ของประชาชน เพราะความที่พระองค์ทรงโหดร้ายและทรงชอบใช้กลอุบายหลอกลวงพระเจ้าจอห์นเป็นคนโลภมากจนเป็นอันตราย โหดร้าย เลือดเย็น พระองค์ทรยศพี่น้องของพระองค์โดยการสั่งปลงพระชนม์เจ้าชายอาเธอร์ รวมทั้งเนรเทศญาติและขุนนาง พระองค์สั่งขังและฆ่าทุกคนที่เป็นภัยคุกคาม หากใครไม่เชื่อฟังจะถูกนำไปขังในคุกและให้อดอาหารจนตาย

ทรงมีปัญหากับพระสันตะปาปา เรื่องการแต่งตั้งอาร์กบิชอบแห่งแคนเทอร์เบอรี่ ซึ่งมีผลให้พระสันตะปาปาทรงห้ามชาวอังกฤษทำพิธีทางศาสนาทั่วไปและพระองค์ยังปล้นเงินจากคริสตจักรและสั่งนักบวชออกนอกประเทศ

ในเดือนเมษายน ค.ศ.1203 พระเจ้าจอห์นทรงทำสงครามกับฟิลิปที่ 2 แห่งฝรั่งเศส ทำให้พระเจ้าจอห์นทรงสูญเสียอาณาจักรทางทิศตะวันตกของประเทศฝรั่งเศส แม้กระทั่งทั้งหมดของแคว้นนอร์มังดี ยกเว้นเกาะต่างๆแถวช่องแคบอังกฤษ และจากการทำสงครามทำให้ต้องสูญเสียอัศวินดีๆไปมากมาย ผู้คนต้องเสียชีวิต ศัตรูของพระองค์ต้องถูกทรมานโดยการแขวนคอ ตัดหัว ทำให้ตาบอดและหิวโหยจนถึงแก่ความตาย

กลุ่มขุนนางไม่สามารถทนได้นับตั้งแต่วันที่เสด็จขึ้นครองราชย์ รัชสมัยของพระองค์มีแต่การเก็บภาษีอย่างหนักหน่วง การสูญเสียดินแดนในฝรั่งเศส การที่ทหารอังกฤษพ่ายแพ้อย่างย่อยยับที่สมรภูมิบูแวงส์ในปีค.ศ.1214 จนในวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ.1215 พระเจ้าจอห์นทรงลังเลแต่ก็ถูกบีบบังคับให้รับแม็กนาคาร์ต้า หรือมหาบัตร ซึ่งลดอำนาจกษัตริย์และเพิ่มสิทธิของขุนนางและอิสรชนในประเทศ

พระเจ้าจอห์นลงพระนามแม็กนา คาร์ต้า

ที่มา : https://robpowellwrites.files.wordpress.com/

ผลงานที่สำคัญในรัชสมัยของพระองค์คือ สะพานลอนดอนอันเก่าแก่ เนื่องจากสมัยอาณาจักรโรมันได้มีการสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเทมส์ในสมัยพระเจ้าเฮนรี่ที่ 2 แต่การก่อสร้างล่าช้ามากจนกระทั่งได้จ้างวิศวกรชาวฝรั่งเศสชื่อ อิแซมเบิร์ต ในสมัยของพระเจ้าจอห์น สะพานลอนดอนจึงได้สร้างสำเร็จ ตัวสะพานมีสะพานที่ชักได้และมีบ้านเรียงกันเป็นแถวๆ 2 ชั้น มีร้านขายของต่างๆ 140 ห้อง มีซุ้มประตู 19 แห่ง ทำให้สะพานลอนดอนได้เปิดใช้ในปีค.ศ.1206

บั้นปลายชีวิตพระเจ้าจอห์นสวรรคตพระชนม์เกือบ 49 ชันษาเนื่องจากทรงเสียพระทัยที่ทรงสูญเสียพระราชทรัพย์และสมบัติอันหาค่ามิได้จากการที่พระเจ้าจอห์นทรงนำกองทหารของพระองค์มาจากแคว้นอิสต์แองเกลีย คณะของพระองค์พยายามข้ามแม่น้ำวอช จากนอร์ฟอล์กมายังลิงคอล์นเชียร์ แต่พระองค์ทรงกะกระแสน้ำผิดพลาดเลยทำให้หีบที่บรรจุพระมหาพิชัยมงกุฎและของมีค่าทั้งหมดจมไปในกระแสน้ำ จึงมีเรื่องเล่าต่อมาว่า ได้มีนักล่าหาสมบัติพยายามค้นหาของมีค่าที่พระเจ้าจอห์นทรงทำตกหายที่แม่น้ำวอช แต่ก็ได้เพียงสะเก็ดเพชรเล็กๆจากมงกุฎเท่านั้น

สุดท้ายแล้วคนที่กระทำความผิดไว้นั้นแม้จะได้รับการอภัยและใช้ชีวิตอย่างสุขสบายเพียงใด แต่ความผิดก็ยังคงเป็นความผิด ผู้ที่กระทำความผิดไว้นั้นสมควรได้รับผลจากการกระทำของตน


อ้างอิง

รศ.ร.อ.หญิง สุปราณี มุขวิชิต. ประวัติศาสตร์อังกฤษและราชวงศ์ : John Lackland. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์, 2549.

พระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ. สืบค้นเมื่อ 22 กันยายน 2559, จาก: https://th.wikipedia.org/

แม็กนา คาร์ต้า. สืบค้นเมื่อ 22 กันยายน 2559, จาก: https://direkdaeng.wordpress.com/

เรื่องจริงทะลุโลก. สืบค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2559,จาก: https://writer.dek-d.com/cammy/story/viewlongc.php?id=486572&chapter=460

อ่านเพิ่มเติม »

ซาลาดิน (Saladin) : วีรบุรุษผู้ทวงคืนเยรูซาเล็ม

โดย วีระชัย สาระสิทธิ์

ในประวัติศาสตร์โลก สงครามครูเสดนับเป็นสงครามที่สำคัญครั้งหนึ่ง โดยสู้รบกันนานถึง 200 ปี ระหว่างชาวคริสต์กับชาวมุสลิม และคร่าชีวิตผู้คนไปอย่างมากมาย ถ้าจะกล่าวถึงบุคคลสำคัญในเหตุการณ์หนึ่งในนักรบผู้ยิ่งใหญ่ที่ชาวมุสลิมจะรู้จักและเทิดทูนยิ่งนั้นจะเป็นใครไปไม่ได้นอกจาก ซาลาดิน วีรบุรุษผู้พิชิตเยรูซาเล็ม สุลต่านที่ปกครองอย่างเด็ดขาดและทรงคุณธรรม

เศาะลาฮุดดีน อัลอัยยูบี หรือที่ชาวตะวันตกเรียกว่า ซาลาดิน มีชื่อเต็มภาษาอาหรับว่า เศาะลาฮุดดีน ยูซุฟ อิบน์ อัยยูบ  เกิดเมื่อปี ค.ศ.1137 ในตำบลติกริด(เผ่าชนที่กำลังมีปัญหาอยู่ทางตอนเหนือของอิรัก) เกิดในครอบครัวชาวเคิร์ด พ่อของเขาคือ  นัจญ์มุดดีน อัยยูบ เขาเติบโตในเมืองบัลเบ็กและดามัสกัส ชีวิตในวัยเด็กของซาลาดินส่วนใหญ่ใช้เวลาหมดไปกับการศึกษาวิชาการศาสนาโดยเรียนวิชาการด้านการทหารอยู่บ้าง ซาลาดินมีความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และประเพณีของอาหรับ รวมไปถึงเรื่องม้าอาหรับ นอกจากนี้ยังรอบรู้ในบทกวีโดยเฉพาะงานของกวีหลวง อบู ตัมมาม (Abu Tammam) ด้านชีวิตส่วนตัวซาลาดินมีภรรยามากกว่าหนึ่งคนแต่คนสำคัญคือ อิสมา (Ismat ad-Din Khatun) และยังมีบุตรชายหลายคน ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือ al-Afdal, Az-Zahir Ghazi, Uthman, Mas'ud, และ Yaq'ub.

ซาลาดิน

ที่มา : http://www.komkid.com/

 
ซาลาดินเริ่มต้นอาชีพอย่างเป็นทางการเมื่อได้เข้าไปเป็นเจ้าหน้าที่ของ อะซัดดุด ดีน ชิรกูห์ ซึ่งเป็นลุงของเขา และเป็นผู้บัญชาการทหารคนสำคัญของเจ้าชาย "นูร์ อัลดิน มาหมุด" (ลูกชายและทายาท อิหมัด อัลดิน ชางกี เจ้าผู้ครองนครโมซุล) ซาลาดินได้ติดตามลุงของตนออกรบและสร้างผลงานในสงครามหลายครั้งเป็นที่เลื่องลือ หลังจากชิรกูห์ เสียชีวิตใน ค.ศ.1169 ซาลาดินถูกแต่งตั้งเป็นแม่ทัพของกองทหารซีเรียในอียิปต์  ซาลาดินมีส่วนในการทำลายราชวงศ์ฟาฏิมียะฮ์ของพวกชีอะฮ์ใน และนำอิสลามแบบซุนนีห์กลับมาใช้ยังอียิปต์ ทำให้ฐานะของซาลาดินสูงขึ้นและมีอำนาจมากขึ้น เมื่ออัลดินก็สิ้นชีวิตลงในเดือน กุมภาพันธ์ ค.ศ.1174  บุตรชาย อายุ 14 อัลซาลีห์ เป็นผู้สืบทอดอำนาจต่อมา เมื่อสุลต่านอัลซาลีห์สิ้นพระชนม์ลงในปี ค.ศ.1181 ด้วยวัยเพียง 19 ชันษา ขุนนางผู้ใหญ่ของมุสลิมต่างเห็นว่า ซาลาดินผู้เดียวที่เข้มแข็งพอจะผนึกกำลังฝ่ายอิสลามเพื่อสู้กับพวกคริสเตียนในสงครามครูเสดได้และในปี ค.ศ.1183 ซาลาดินก็ได้ขึ้นครองราชย์และตั้งราชวงศ์อัยยูบียะขึ้น

ระหว่าง ค.ศ.1174 – 1186 เขาเดินหน้ารวมดินแดนมุสลิมต่างๆ ของซีเรีย เมโสโปเตเมียตอนเหนือ ปาเลสไตน์และอียิปต์ อยู่ภายใต้การปกครองของเขา โดยใช้วิธีการทางการฑูตและการทหารเมื่อจำเป็น

 

ซาลาดินรวบรวมทหารและสามารถทำลายกองทัพครูเสดได้ ในวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ.1187 ที่ สมรภูมิฮัตตินใกล้กับไทเบอริอาสในปาเลสไตน์ตอนเหนือ

ซาลาดินยึดกรุงเยรูซาเล็มกลับคืนมาจากพวกครูเสด ค.ศ. 1187

ที่มา : http://interactivetimeline.com/

 
ในวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ.1187 กองทัพของซาลาดินได้ประสบความสำเร็จในการสู้รบและสร้างความเสียหายอย่างหนักให้แก่พวกครูเสดเมื่อเมืองเยรูซาเล็มได้ยอมจำนนต่อกองทัพของเขาหลังจากที่ตกอยู่ในการปกครองของพวกแฟรงค์นานถึง 88 ปี เมื่อซาลาดินยึดเยรูซาเล็มคืนได้ เขาได้ปฏิบัติต่อชาวเมืองอย่างมีอารยธรรมผิดกับเมื่อพวกแฟรงค์เข้ามายึดครองที่ปฏิบัติกับชาวเมืองอย่างโหดเหี้ยม

การยึดเยรูซาเล็มกลับคืนมาของซาลาดินทำให้พวกครูเสดในยุโรปรวมตัวกันอีกครั้งเพื่อจะยึด
เยรูซาเล็มคืน เป็นการประกาศสงครามครูเสดครั้งที่ 3 โดยมีผู้นำคือ กษัตริย์ริชาร์ด(Richard the Lionheart) แห่งอังกฤษ กษัตริย์ฟิลิป ออกัสตัสแห่งฝรั่งเศส และกษัตริย์เฟดเดอริค บาร์บาโรซซ่าแห่งเยอรมัน(แต่เสียชีวิตระหว่างเดินทาง) หลังจากที่สู้รบกันยาวนาน กองทัพทั้งสองฝ่ายได้ยอมทำสัญญาสงบศึก ณ เมืองร็อมละฮฺ ในวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ.1192 โดยนักรบครูเสด ยังคงรักษานครชายฝั่งขึ้นไปจนถึงใต้จาฟฟาและยินยอมให้ชาวคริสเตียนเดินทางไปเยรูซาเล็มได้ โดยมีเงื่อนไขว่าต้องไม่นำอาวุธเข้าไป

นักรบมุสลิมกับคริสเตียน

ที่มา: http://www.komkid.com/

 
ซาลาดินถือว่าเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์อัยยูบียะและเป็นผู้มีส่วนในการนำอิสลามนิกายซุนนีห์กลับมาใช้ยังอียิปต์ ที่สำคัญคือสามารถยึดเมืองเยรูซาเล็มคืนมาจากพวกแฟรงก์ได้ในสงครามครูเสดครั้งที่ 3

ซาลาดินมีนโยบายส่งเสริมให้มีการเติบโตและแพร่ขยายสถาบันต่างๆ ของมุสลิม ให้การอุปการะนักวิชาการและนักเผยแผ่คำสอนอิสลาม ก่อตั้งวิทยาลัยและมัสยิดสำหรับนักวิชาการและนักเผยแผ่ศาสนา

เมื่อสงครามยุติซาลาดินได้ยกทัพตรวจเมืองต่างๆและซ่อมแซมสิ่งเสียหาย และต้นเดือนพฤศจิกายน ค.ศ.1192 ซาลาดินได้กลับมาพักที่นครดามัสกัสกับครอบครัว หลังจากทำศึกมาเป็นเวลานาน กระทั่งในเดือนกุมภาพันธ์เขาก็ล้มป่วยลง (อาจจะเป็นไข้มาลาเรีย) ซาลาดินจากโลกนี้ไปในวันที่ 4 มีนาคม ค.ศ.1193 เมื่ออายุได้ 55 ปี หลังจากที่เขาสิ้นชีวิต อาณาจักรก็ตกต่ำลง เกิดสงครามกลางเมือง อีกแปดปีต่อมา น้องชายของเขา คือ อัล อาดิล ปรากฏตัวและเข้าปกครอง แต่ไม่นานก็ถูกพวกมัมลูก(Mamluk)เข้ายึดอำนาจใน ค.ศ.1250

บทสรุปของสงครามมีแต่ความสูญเสีย ไม่มีใครเป็นผู้ชนะที่แท้จริง สงครามจึงเป็นบทเรียนสำคัญให้มนุษย์ได้เรียนรู้เพื่อไม่ให้เหตุการณ์เกิดขึ้นซ้ำรอย แต่ในโลกใบนี้ก็ยังไม่ว่างเว้นจากสงคราม เพราะความต้องการครอบครองอำนาจของมนุษย์ ทำให้ต้องเข่นฆ่ากันเองเพื่อแย่งชิง “อำนาจ” ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่จีรังยั่งยืน

อ้างอิง

sunnahstudent. (2550). เศาะลาฮุดดีน (ซาลาดิน),  สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2559, จาก:  http://www.sunnahstudent.com/forum/archive.php?topic=264.15

Komkid. (2555). Crusade war สงครามครูเสดแห่งดินแดนศักดิ์สิทธิ์. สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2559, จาก:  http://www.komkid.com/

bbs.playpark. (2556). ประวัติ Hero Saladin. สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2559, จาก:  https://bbs.playpark.com/

ปิยะฤทธิ์ พลายมณี. (2557). Saladin : ซาลาดิน (ค.ศ.1137-1193).  สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2559, จาก:  http://who-in-the-world-piyarith.blogspot.com/

วิกิพีเดีย. (2559). เศาะลาฮุดดีน. สืบค้นเมื่อ 20 กันยายน 2559, จาก:  https://th.wikipedia.org/wiki/เศาะลาฮุดดีน

azquotes.  Saladin Quotes,  Retrieved December 26,2016, from http://www.azquotes.com/author/46130-Saladin

thefamouspeople. Saladin Biography,  Retrieved December 26,2016, from http://www.thefamouspeople.com/profiles/saladin-6161.php

อ่านเพิ่มเติม »